منجز است . پس مقدمه او نيز كه وضوء است واجب مىشود . ج ) وجوب ذى المقدمه ، معلق باشد . مثلا قبل از موسم حج ، حجّ واجب معلق است . پس مقدمه او نيز كه قطع مسافت است واجب مىشود . 2 ) مقدمة الوجود با چه شرائطى وجوب غيرى مقدّمى پيدا مىكند ؟ « 1 » جواب : مقدمة الوجود با سه شرط زير وجوب غيرى مقدّمى پيدا مىكند . الف ) مقدمة الوجود ، مقدمة الوجوب نباشد ( مثل استطاعت نباشد ) . « 2 » ب ) مقدمة الوجود در لسان دليل عنوان براى مكلّف نباشد ( مثل المستطيع يجب عليه الحج كه استطاعت عنوان براى مكلّف قرار گرفته نباشد ) . ج ) مقدمة الوجود ، وجود اتفاقى و تصادفى او ( بدون اختيار يا با اختيار ) قيد واجب نباشد ( مثل استطاعت نباشد كه وجود اتفاقى او قيد حجّ است . وجود اتفاقى يعنى اگر استطاعت خودبخود براى مكلّف محقق بشود چه بااختيار - مثلا با كسب‌وكار - چه بدون اختيار - مثلا از راه ارث - حجّ بر او واجب مىشود ) . علت اين شروط ثلاث اين است كه اگر مقدمة الوجود ، مقدمة الوجوب باشد و يا عنوان براى مكلّف باشد و يا وجود اتفاقى و تصادفى او شرط باشد ، از باب مقدمه واجب هرگز وجوب غيرى مقدّمى پيدا نمىكند . چون قبل از وجود مقدمه ( مثلا قبل از استطاعت مكلّف ) وجوبى براى ذى المقدمه ( مثلا حج ) نيست تا وجوب از آن به مقدمه ترشح نمايد و بعد از وجود مقدمه ( مثلا بعد از استطاعت مكلّف ) وجوب مقدمه طلب الحاصل است كه محال مىباشد . علاوه بر اينكه در صورت فقدان شرط سوم ( شرط ج ) ، وجوب مقدمه خلف خواهد بود فافهم . مثال براى مقدمة الوجودى كه واجد هرسه شرط باشد وضوء است كه بنابر ملازمه از باب مقدمه‌ى واجب ، وجوب غيرى مقدمى پيدا مىكند .

--> ( 1 ) - اين بحث با عبارت « فيما اذا لم يكن . . . » بيان شده است . ( 2 ) - كلّ قيد للوجوب قيد للمادة لبّا بخلاف العكس . حاشيه‌ى مرحوم مشكينى .